Ana SayfaOzanlarMiskin Abdal

Miskin Abdal

1430-1535. Göyçe’nin Zergerli (şimdiki adı Sarıyakup) köyünde doğdu. Asıl adı Seyyit Hüseyin’dir. İlk eğitimini köyünde aldı.

Safevi/Kızılbaş geleneğinin önemli temsilciliğini üstlenen dedesi ve babası sayesinde küçük yaşlardan itibaren birçok konuda eğitim aldı ve kendini geliştirdi.

Dirili Kurbani’den sonraki en bilinen aşık olan Miskin Abdal geleneksel şiirin tüm tarzlarında söyleyip yazdı. Şeyh Cüneyt’tle (1429-1460) başlayan gelişmelerle Şah İsmail’in (1487-1524) babası Şeyh Haydar (1460-1488) döneminden beri aileyle bağı bulunan Miskin Abdal özellikle aşık ve sufi edebiyatını birleştirmesiyle bilinir.

Miskin Abdal Şah İsmail döneminde bir süre devletin çeşitli kademelerinde görev aldı. Ömrünün yaklaşık son 10 yılını ise saraydan ayrılarak köyünde geçirdi. Aynı dönemde orada açtığı okul Göyçe yöresinde bir bilim ve sanat merkezine dönüştü.

Alışılmış aşk ve kahramanlık öykülerinden farklı olan, ağırlıkla tarihi olaylarla birlikte işlenen ‘Şah İsmail ve Miskin Abdal’ destanıyla ‘Aslan Şah İle İbrahim’ ve ‘Yetim Hüseyin’ adlı aşık tarzı anlatıları Miskin Abdal’ın tasnif ettiği hikayeler olarak bilinir.

Ayrıca ölümünden sonra Miskin Abdal’ın yaşamı ve şiirlerin birleştirilerek ‘Miskin Abdal ve Senuber’ adıyla bir anlatı oluşturuldu.

Miskin Abdal köyünde öldü ve orada toprağa verildi.

Miskin Abdal’a ilişkin Mahmud Qara Oğlu tarafından hazırlanan »Allahmanlı-Miskin Abdal Səfəvilərin Böyük İdeloqu Sufi Şeyxi« (2018)adlı bir araştırma yayımlandı.

* * *

Dağlar

Mağripten maşruğa çekilip durur
Kudretten çatıktır baş başa dağlar
İtaet boynuna sarıp hamaylı
Misli pesend şaha han paşa dağlar

Ağ çeşmen serinden car eyler seli
Yeşil kumaş kuşak edağa beli
Dağıstan gölgesi zabite yeli
Serin sefalıdır hemişe dağlar

Nes illerden satın aldın pis günü
Çağırdın dumanı döktün çiskini
Gözü yaşlı koydun cüda Miskin’i
Eyle güle güle temaşa dağlar

* * *

Ya Ali

Elestü rabbi cem kitap olanda
Hub kailem o adına ya Ali
Senin penahına iman getirdim
Kuracağım o sevdana ya Ali

O zey fey adına o nuri sefa
Yetişsin şanına her kuli kefa
Varlığın manası dini Mustafa
Serkeyli kervanın cüda ya Ali

Azrail çengelin cana çalanda
Ruhlar pervaz olup ceset kalanda
Öz yere döşenip zelil olanda
Özün yetiş o feryada ya Ali

Mahşer günü özün tutarsan camı
Tutmuş eteğinden nik ü bad hamı
Seçme kullarından Miskin Gulam’ı
Kerem et Kevserden bade ya Ali

(Kaynak: Bekir Karadeniz & Ali Cem Akbulut Alevi-Bektaşi Şairleri)